Ciepło i sucho na mrozie - co wyróżnia kurtki do pracy zimą

Ciepło i sucho na mrozie – co wyróżnia kurtki do pracy zimą

Styczniowy poranek na placu przeładunkowym, kiedy termometr pokazuje kilka stopni poniżej zera, a od otwartej przestrzeni ciągnie przenikliwy wiatr, szybko weryfikuje każdą warstwę ubrania. Zmarznięty pracownik ma sztywne palce, wolniej reaguje i łatwiej popełnia błędy, a długotrwałe wychłodzenie organizmu odbija się na zdrowiu i samopoczuciu. Kurtki robocze zimowe projektuje się z myślą o tych warunkach, przy czym od zwykłej odzieży na chłodne dni różnią się konstrukcją, materiałami i wymaganiami, które muszą spełniać. W tym artykule wyjaśniamy, jakie normy opisują odzież chroniącą przed zimnem, czym różnią się rodzaje ocieplenia i na które elementy konstrukcji warto zwrócić uwagę.

Czym różni się kurtka do pracy od zwykłej kurtki zimowej?

Na pierwszy rzut oka obie mogą wyglądać podobnie, z kapturem, kilkoma kieszeniami i grubym ociepleniem. Różnice wychodzą jednak na jaw dopiero po kilku tygodniach intensywnego użytkowania. Kurtka zimowa robocza musi wytrzymać ocieranie o palety, kontakt z betonem, smarami i ostrymi krawędziami, a także częste pranie.

Odzież do pracy szyje się z mocniejszych tkanin, często z dodatkowymi wzmocnieniami na łokciach, ramionach i dole kurtki. Krój uwzględnia ruchy typowe dla pracy fizycznej, takie jak sięganie nad głowę, schylanie się czy przenoszenie ciężarów. Kurtka miejska, która ładnie leży podczas spaceru, potrafi przy podniesieniu rąk odsłonić plecy, co na mrozie jest szczególnie odczuwalne. W kurtce do pracy przedłużony tył i dopasowany dół należą do najprostszych, a zarazem najskuteczniejszych sposobów ochrony nerek i lędźwi przed wychłodzeniem.

Normy, które warto znać – EN 342, EN 14058 i EN 343

Odzież ochronna na zimno podlega europejskim normom, które określają sposób badania i klasyfikacji jej właściwości. Nie każda kurtka do pracy jest certyfikowana jako środek ochrony indywidualnej, ale tam, gdzie wymaga tego ocena ryzyka, oznaczenia na metce stają się bardzo pomocne. Najczęściej spotykane normy przedstawia poniższe zestawienie.

NormaZakres ochronyNajważniejsze parametry
EN 342ochrona przed zimnem w temperaturach poniżej -5°Cizolacyjność cieplna, klasa przepuszczalności powietrza, opcjonalnie odporność na przenikanie wody
EN 14058ochrona w chłodnym otoczeniu, powyżej -5°Copór cieplny w klasach od 1 do 3, przepuszczalność powietrza, opcjonalnie wodoszczelność
EN 343ochrona przed deszczemklasa wodoszczelności i klasa oddychalności materiału

W praktyce kurtka przeznaczona do pracy w chłodni lub na mrozie powinna spełniać wymagania EN 342, natomiast do pracy jesienią i w łagodne zimy wystarcza często odzież zgodna z EN 14058. Jeśli praca odbywa się na deszczu lub mokrym śniegu, przydaje się dodatkowo zgodność z EN 343. Warto pamiętać, że wyższa klasa przepuszczalności powietrza w tych normach oznacza zwykle lepszą ochronę przed wiatrem, co przy zimowej pracy ma ogromne znaczenie.

Rodzaje ocieplenia i ich właściwości

To, co znajduje się między tkaniną zewnętrzną a podszewką, decyduje o odczuwanym cieple, wadze i zachowaniu kurtki w wilgoci. Kurtki robocze ocieplane wykorzystują kilka rodzajów wypełnienia, a każde z nich ma swoje zastosowanie.

Ocieplenie syntetyczne

Najczęściej stosowane są włókna poliestrowe, w postaci klasycznej watoliny lub cienkich mikrowłókien. Ich zaletą jest odporność na wilgoć, bo nawet lekko zawilgocone nadal zatrzymują ciepło. Dobrze znoszą też częste pranie, co w odzieży roboczej ma duże znaczenie.

Polar i podszewka futerkowa

Miękka podszewka z polaru lub sztucznego futerka daje przyjemne uczucie ciepła i bywa stosowana w połączeniu z cieńszym ociepleniem. Często występuje w kurtkach z odpinaną podpinką, które można dostosować do temperatury.

Puch

Puch zapewnia bardzo dobrą izolację przy niewielkiej wadze, ale w odzieży roboczej pojawia się rzadko. Po zamoczeniu traci właściwości ocieplające, wymaga delikatnego prania i gorzej znosi intensywne użytkowanie, dlatego lepiej sprawdza się w zastosowaniach, gdzie kurtka nie jest narażona na wilgoć i przetarcia.

Elementy konstrukcji, które mają znaczenie w praktyce

Dwie kurtki o podobnym ociepleniu mogą zupełnie inaczej sprawdzać się na mrozie, jeśli różnią się detalami. To one decydują, czy zimne powietrze dostaje się pod odzież i czy praca w kurtce jest wygodna. Przy ocenie konkretnego modelu warto przyjrzeć się kilku elementom:

  • kapturowi, który najlepiej, jeśli jest regulowany i mieści się pod kaskiem lub może być na nim założony;
  • mankietom z wewnętrznymi ściągaczami, które zatrzymują ciepło przy nadgarstkach;
  • wysokiej stójce z miękką podszewką, chroniącej szyję przed wiatrem;
  • zamkowi przykrytemu listwą z rzepami lub napami, która ogranicza przewiewanie;
  • kieszeniom dostępnym w rękawicach oraz kieszeni wewnętrznej na telefon i dokumenty;
  • odpinanym rękawom, dzięki którym kurtkę można zamienić w ocieploną kamizelkę.

Kolor też nie jest bez znaczenia. Ciemne odcienie lepiej maskują zabrudzenia, natomiast jaskrawe kurtki z taśmami odblaskowymi poprawiają widoczność w krótkie zimowe dni, gdy praca często zaczyna się i kończy po zmroku.

Warstwy pod kurtką mają znaczenie

Nawet najlepiej ocieplona kurtka nie zapewni komfortu, jeśli pod spodem znajduje się bawełniana koszulka przesiąknięta potem. Przy pracy fizycznej organizm wytwarza dużo ciepła i wilgoci, a mokra warstwa przy skórze szybko wychładza ciało podczas przerw. Sprawdzony system ubioru na zimę składa się zwykle z trzech warstw:

  1. Bielizna termoaktywna, która odprowadza pot od skóry.
  2. Warstwa ocieplająca, na przykład bluza polarowa lub cienki sweter.
  3. Kurtka chroniąca przed wiatrem, wilgocią i zimnem.

Kilka cieńszych warstw daje więcej możliwości niż jedna gruba, bo przy cięższej pracy można zdjąć bluzę, a podczas postoju szybko się ogrzać. Przykładowo magazynier, który rano pracuje na nieogrzewanej rampie, a po południu w hali, może dzięki temu dostosować ubiór bez zmiany kurtki.

Kurtki ostrzegawcze i do zadań specjalnych

W niektórych zawodach sama ochrona przed zimnem nie wystarcza. Drogowcy, pracownicy lotnisk czy kolei potrzebują odzieży o intensywnej widoczności, zgodnej z normą EN ISO 20471, która określa trzy klasy w zależności od powierzchni materiału fluorescencyjnego i odblaskowego. Na stacjach paliw i w strefach zagrożonych wybuchem stosuje się kurtki o właściwościach antyelektrostatycznych, a w spawalnictwie i przemyśle ciężkim odzież o ograniczonym rozprzestrzenianiu płomienia.

Takie modele łączą ocieplenie z dodatkowymi funkcjami, przez co bywają cięższe i droższe od standardowych. Jeśli stanowisko wymaga konkretnej ochrony, na przykład antystatycznej, cała odzież wierzchnia musi ją zapewniać, bo zwykła kurtka zarzucona na ubranie ochronne może zniweczyć jego właściwości.

Wiedza przydatna przed zimowym sezonem

Ciepła odzież do pracy to połączenie odpowiedniego ocieplenia, przemyślanej konstrukcji i właściwych warstw pod spodem. Normy EN 342, EN 14058 i EN 343 pomagają ocenić, czy dana kurtka poradzi sobie w konkretnych warunkach, a detale, takie jak kaptur, mankiety czy długość, decydują o codziennej wygodzie. Zanim nadejdą pierwsze mrozy, warto przeanalizować temperatury, w jakich odbywa się praca, ilość ruchu w ciągu dnia i ewentualne dodatkowe zagrożenia, bo właśnie od tych czynników zależy, która kurtka faktycznie zapewni ciepło i bezpieczeństwo.